Jak szybko się dorobić? Napisać powieść z życia własnego kota! Na pewno znajdą się chętni, by ją przeczytać (na przykład ja, jakkolwiek bym się nie zżymała nad poziomem „kociej literatury” i tak czytać ją będę, bo koty uwielbiam). Niekoniecznie natomiast znajdzie się wydawca, który zechce kocie wypoty wydać. Kluczem do sukcesu będzie zatem popularność bądź renoma. Trzeba być, albo bardzo niezwykłym posiadaczem kota (być jak Doris Lessing na przykład, parafrazując tytuł filmu Spike’a Jonze’a), albo mieć bardzo niezwykłego kota – na przykład takiego Dewey’go – kota z miejskiej biblioteki w Spencer (północne Iowa; swoją drogą, biorąc pod uwagę częstotliwość pojawiania się nazwy Spencer u Vicki Myron, to musi być w tej chwili najbardziej rozpoznawalne miejsce w tej nieszczęsnej Iowie).

Dewey – kot znajda, który swą dobroczynną obecnością i miłym usposobieniem odmienił życie niejednego mieszkańca Spencer – choć butnie spogląda z okładki, nie jest jedynym bohaterem książki Vicki Myron, która z jakiegoś powodu postanowiła zabawić się w społecznego kronikarza i z podziwu godną skrupulatnością odmalować ostatnie kilkadziesiąt lat historii miasteczka oraz przy okazji swojej rodziny (taki mały nepotyzm). Właściwie nie mam nic przeciwko, tym bardziej, że oba tematy się z sobą nie gryzą. Co prawda wielki kot na okładce do czegoś zobowiązuje, ale tym razem nie będę panną czepialską i szczerze wyznam, że to pranie rodzinnych brudów Myronów nawet mi się podobało (nie pytajcie czemu :P; swoją drogą zawsze intrygowała mnie powszechność występowania w społeczeństwie potrzeby obnażania się ze swych prywatnych problemów na publicznym forum, ale to nie miejsce ani czas na takie rozważania). Podobało mi się, bo lubię prowincjonalną literaturę (patrz „Hotel Paradise” Marthy Grimes albo „Zabić drozda” Harper Lee). Sama wychowałam się w małym miasteczku (tyle, że polskim, a to jednak spora różnica), więc z autopsji wiem czym to pachnie i jak smakuje.

U Vicki Myron najbardziej uderza duma. Rozpierająca duma z tego, że jest Amerykanką (a to akurat nie powinno dziwić), że mieszka w najpiękniejszym północnym Iowa, że jest obywatelką Spencer, które jest najlepszym miastem, bo ma wszystko to co do życia potrzebne. Duma ze swojej małej społeczności, która potrafi się zjednoczyć i przetrwa każdy kryzys, duma z biblioteki, ze swych życiowych osiągnięć i duma z najlepszego kota – jedynego i cudownego Dewey’a. Ta cała prowincjonalna buta i dość natarczywe przesłanie książki aż nazbyt niepokojąco przywodzi na myśl agitacyjne laurki z czasów socrealizmu.

Nie dorabiajmy jednak na siłę filozofii do tej błahej choć nad wyraz przyjemnej książeczki. Vicki Myron nie jest pisarką, jest dumną ze swego pochodzenia prowincjuszką i bibliotekarką po przejściach (o niektórych zresztą wolałabym nie czytać), dlatego lepiej przymknąć oko na pewną tendencyjność jej wspomnień, której zresztą książka o małym kotku zawdzięcza specyficzny urok i ściskające serduszko ciepełko. A warto ją przeczytać choćby po to, aby przekonać się, jak bardzo Amerykanie są dumni ze swego kraju i jak przekonywująco potrafią o tym pisać.

Bonus: Foty z życia Dewey’a Czytaj Więcej
Dewey ma swój profil na Facebooku ;)

Ocena: 5 out of 6 stars

Acha – na czas jakiś porzucam temat kotów, bo ile można (tak wiem, bez końca… :)

W kociej literaturze można wyróżnić kilka wiodących typów:

1. Ja i mój kot. Temat rzeka, bo przecież nie ma zwykłych kotów, wszystkie są wyjątkowe (a ten kto uważa inaczej, nigdy nie mieszkał z kotem pod jednym dachem).
„Dewey. Wielki kot w małym mieście” Vicki Myron, Bret Witter – niech rozpocznie
W podobnym duchu są dwie inne czytane przeze mnie ostatnio książki:
„Auteczko” Bohumila Hrabala oraz
„O kotach” Doris Lessing, a także
„Malcolm i ja, czyli rozkosze posiadania kota” Williama J. Thomsona – wciąż na liście do przeczytania

2. Kot jako narrator. Poprzeczka szybuje nieco wyżej, bo pisanie w tej manierze wymaga wczucia się w kocią osobowość.
„Jestem kotem” Natsume Soseki
„Kota Mruczysława poglądy na życie” E.T.A. Hofmanna – w mym osobistym rankingu najlepszych tytułów zajmuje pierwsze miejsce

3. Kocie osobowości z literatury.
Behemot z „Mistrza i Małgorzaty”. Bułhakow mistrzowsko oddał iście kocią złośliwość.
Uśmiechnięty pyszczek kota z Cheshire. Po prawdzie ten znikający zwierzak odegrał mały epizodzik w „Alicji w krainie czarów” Lewisa Carrolla, ale za to jaki ;)
Zakochana w operach Pucciniego kotka Mimi z „Kafki nad morzem” Murakamiego. Jako, że jeszcze nie czytałam zrzynam to co napisano na okładce ;)
Koko i YumYum z kryminalnego cyklu Lilian Jackson Brown. Nie łudźmy się moi mili, gdby nie kocie postacie, na kryminałki pióra pani Brown nikt nie zwróciłby uwagi.
Dziecię kot z powieści Beatrix Beck pod tym samym tytułem. Rzecz o kochanej choć psotnej kotce. Koniecznie muszę przeczytać.

Znacie inne? Polecacie coś?
———————————————
[Edit] Dziewczyny (i chłopcze mój Luby) dziękuję za pomoc :) Koci przewodnik uzupełniam o:

Czarnego kota z opowiadania Edgara Allana Poe pod tym samym tytułem (jak mogłam zapomnieć o takiej kociej eminencji)
Kotkę Sissi narratorkę „Księżniczki Sissi” Stefanie Zweig, a także o niezidentyfikowanego kota ze „Wszystkich mężczyzn mojego kota” (kot w roli gadżetu? więcej napiszę, gdy powieść Karoliny Macios w końcu przeczytam).
„Kota w stanie czystym” oraz „Zadziwiającego Maurycego i jego uczone szczury” Terry’ego Pratchetta

Z cyklu koty dzieciom: Kot w butach, Filon Bezogonek (to była lektura?) oraz Burbuś zwiedzający świat.

Jeszcze jakiś kot w literaturze?

Rozprawiłam się nie bez pewnej przyjemności, wynikającej z czytania właśnie o kotach, które ubóstwiam miłością niemalże bałwochwalczą (nawiasem mówiąc na rynku wydawniczym jest całkiem sporo rozmaitej kociej literatury, daleko nie szukając choćby wydany przed miesiącem „Kot filozoficzny” Kwong Kuen Shan), jednak to pod czym podpisała się Doris Lessing zwykłam określać mianem książeczek sympatycznych aczkolwiek przeciętnych. Trochę głupio mi pisać źle o noblistce i takiej przyjemnej książce, ale jednak. Zachwycać nie za bardzo jest się czym. Przez całą lekturę nie mogłam uwolnić się od poczucia, że na powstanie „O kotach” bezpośredni wpływ miał kryzys finansowy autorki bądź naglący ją kontrakt z wydawcą, który głośno domagał się jakieś książki na wczoraj. W takich sytuacjach, gdy brak pomysłu na coś lepszego, można posłużyć się kotami, które jako zwierzaki wdzięczne w opisie, obdarzone wybitnie indywidualistyczną osobowością i psotną naturą, uratowały od śmierci głodowej zapewne nie jednego, sprawnie władającego piórem, właściciela. I właściwie nie ma w tym nic zdrożnego. Z przyjemnością sięgam po kocią literaturę, żeby się pośmiać i posmucić, ale jednak Lessing na tym tle wypada niepokojąco blado.

Koci temat był już wielokrotnie eksploatowany, dość przypomnieć czytane przeze mnie niedawno „Auteczko” Bohumila Hrabala. Fabularnie obie książeczki są do siebie bardzo podobne i można je podsumować w trzech słowach: moje życie z kotami. Jednak u Lessing zabrakło wdzięku i ciepła, które emanowało z powieści Hrabala. Noblistce nie można odmówić atencji względem kotów, ale również emocjonalnego dystansu, czyli czegoś czego bardzo brakowało nękanemu wyrzutami sumienia autorowi „Auteczka”. Dla niej to były po prostu koty, dla niego aż koty. Czyżby Lessing była stereotypową „zimną Angielką”? Trudno mi o to podejrzewać tą uroczą starowinkę spoglądającą z okładki, pozory jednak bywają mylące.

Krótko: Wolę hrabalowskie ujęcie tematu. Po Doris Lessing pewnie jeszcze kiedyś sięgnę, aczkolwiek nie mam zamiaru szczególnie się rozglądać za jej książkami. A „O kotach” to taka sympatyczna czytanka. Nic epokowego, ale przeczytać można.

Przeczytałam „Auteczko” STOP podobało mi się STOP urocza, ale i gorzka lekturka STOP o kociej miłości i wszystkim co z nią związane STOP tym co dobre i co złe STOP nie zabrakło lekko surrealistycznego klimatu hrabalowskiej prozy STOP kto ma kotka zrozumie moralne dylematy autora STOP i poczuje na własnej skórze to co czuł on STOP cokolwiek napisze się o „Auteczko” zabrzmi banalnie STOP dlatego po prostu przeczytajcie STOP tą balladę o kotach, winie i odkupieniu STOP

Powieść (powiastkę) Lilian Jackson Braun trudno nazwać kryminałem. To raczej kryminałek – lekkie wydanie gatunku o morderstwach i detektywach. „Kot, który czytał wspak” jest pierwszą częścią trzydziestotomowego cyklu uroczych i bezpretensjonalnych historyjek o kocio-ludzkim detektywistycznym teamie. Zaczyna się niewinnie i całkiem niekryminalnie. Qwilleran (ludzka część zespołu) dostaje pracę w kulturalnym dziale pewnej gazety. Biedak zupełnie nie zna się na sztuce, więc błądząc niemal po omacku próbuje coś zrozumieć z dziwnie pogmatwanych układzików między lokalnym „artystami” (albo osobami, które za takowe chcą być uważane). Szybko dochodzi do wniosku, że za waśnie wewnątrz artystycznego środowiska, odpowiada jego redakcyjny kolega – George Bonifield Mountclemens III – ekscentryczny krytyk i wyborny kucharz, który mieszka wraz z wyrafinowanym kotem. Tak, tym tytułowym kotem, który czyta wspak, nazywa się Kao K’o Kung i objawia się Qwilleranowi w iście „literacki” sposób:

To tylko kot – wyjaśnił Mountclemens – lubi chować się za książkami. (…). Najwyraźniej właśnie obudził się z popołudniowej drzemki za biografiami. Wyraźnie woli biografów od innych pozycji. [s.54]

Po tym epizodzie akcja w końcu nabiera kryminalnych rumieńców (bo wcześniej, przez jakieś 50 stron nie było ani kota, ani kryminału). Ktoś morduje właściciela, jedynej aprobowanej przez Mountclemensa, galerii. Wkrótce potem w czasie happeningu (ach ta sztuka współczesna) spada z wysoka twórca rzeźb z odpadów (chwilami trudno się zorientować czy Lilian Jackson Braun stroi sobie żarty ze sztuki współczesnej, czy chwali ją na poważnie).

Generalnie rzecz ujmując – ani z tego wybitny kryminał (bo intryga taka sobie), ani powieść obyczajowa. O cyklu (którego kolejne tomy będzie można kupić od czwartku wraz z GW) Pani Braun radziłabym natychmiast zapomnieć, gdyby nie koci aspekt całej serii. Te mruczące zwierzaki zawsze działały, jak balsam na mą duszę i nawet największa szmira zyskuje w mych oczach pewną estymę jeśli ma dobrze skrojoną kocią postać. Kao K’o Kung (w skrócie Koko) jest właśnie taką nietuzinkową kocią postacią, która chadza własnymi ścieżkami i co pewien czas zdarzy jej się obdarzyć jakiegoś człowieka odrobiną kociej atencji, jakimś pojedynczym mruknięciem czy czymś równie wyrafinowanym.
Muszę się poważnie zastanowić co zrobić z pozostałymi (29…) częściami serii. Przyjemne czytadło, nic nad to. Bez krwi i „fajerwerków”, ale za to z wdziękiem, kotem i humorem w roli głównej. W sam raz na weekendowy relaks po robotniczym tygodniu.