To niepodobieństwo zresztą jest w mym odczuciu dodatkową wartością tej niepowtarzalnej książeczki, w której Tove Jansson nie powiela samej siebie, pisze w zupełnie odmiennej tonacji niż czyniła to w przypadku książeczek o Muminkach. Rzec by można, że w „Lecie” pisarka jest nieco oschła, jakby po latach pisania słodkich opowieści z życia trolli postanowiła mniej słodzić, a bardziej skupić się na konkretach. Nie mniej interesujące wydają się dwie główne postaci: kilkuletnia niefrasobliwa Sophia oraz jej dość antypatyczna i chłodna babcia. W tle tajemnicze i intensywne lato na małej skalistej wysepce fińskich szkierów. Połączenie tych trzech składników dało bardzo oryginalną całość, którą aż chciałoby się zamknąć w szufladce młodzieżowych powieści przygodowych, ale się nie da, bo „przygód” w literackim znaczeniu tego słowa jest tu jak na lekarstwo (ba, czasem wręcz trudno oprzeć się wrażeniu, że to Babcia jednak bardziej rozrabia niż jej ciekawa świata wnuczka), miast tego powieść wypełniają statyczne scenki oraz uderzające swą plastycznością opisy bujnej przyrody, pięknej, dziwnej i niebezpiecznej, z którą ściśle współgra życie na odludnej wyspie.

Zastanawiająca jest figura ojca w „Lecie”, który z rzadka pojawia się, raczej w rozmowach babci i wnuczki niż we własnej osobie. Wydaje się być osobą, która po śmierci swej żony umyła ręce od wychowania Sophie, a jedyne co go zaprząta to własne sprawy. Sama Sophia zaś to dziecko co najmniej rozwydrzone, bezczelny mały tyran, który bez wahania i, co gorsze, nawet bez elementarnego poczucia niestosowności terroryzuje nieszczęsną babkę. Ta z kolei, pomimo swej oschłości, asystuje i wspiera dziewczynkę, a gdy trzeba „tłumaczy świat” i z cierpliwością godną buddyjskiego mnicha godzi na jej wybryki.

Jansson jako mała dziewczynka rokrocznie spędzała lato wraz z rodziną na wyspie Porvoo. Pod koniec maja opuszczali Helsinki po to, aby kolejne 4 miesiące spędzić na odludziu z dala od cywilizacji. Zatem z pewną dozą prawdopodobieństwa można przypuszczać, że pisarka w „Lecie” zawarła również własne wspomnienia z dzieciństwa. Ciekawe, które z przygód Sophie były jej udziałem?

Ocena: 5 out of 6 stars

Nie było źle, ale nie było też szczególnie czarująco. Tym razem jestem czytelniczką zawiedzioną.

Ocena: 4 out of 6 stars

Ostatnio dowiedziałam się, że nie jestem enerdowską gimnastyczką i siebie nie przeskoczę. Że skomasowana ilość stresu mi nie służą, tak samo, jak branie na siebie zbyt wielu obowiązków. Proza życia dała mi mocno w pięty. Na nogach utrzymuje mnie już chyba tylko siła rozpędu (i żelki z tesco), więc w ramach odreagowywania tych wszystkich nerwo-smrodków (tudzież lekturek dużego kalibru), zapodałam sobie trochę Muminków.

I znów zostałam oczarowana. Tak sobie myślę, że czytanie Muminków to zawsze dobra opcja, a już zwłaszcza, gdy na gwałt potrzeba jakiegoś pewniaka w duchowym podbudowywaniu. Czegoś co serdecznie ubawi, pogłaszcze po główce i opatuli kocykiem, albo (w taki upał jak teraz) trochę przestudzi. W tym ostatnim niezastąpione będzie lodowate tchnienie Buki, która w „Pamiętnikach Tatusia Muminka” objawi się w pełnej krasie jako zła, bo głodna i do tego pozbawiona umiejętności pływania. Oprócz mej literackiej idolki przez pamiętniki przewija się cała zgraja nieznanych mi dotąd przodków muminkowych postaci – ojcowie Ryjka i Włóczykija, rodzina Mimblii i Małej Mi. Najsmakowitsze są jednak postrzelone postaci z drugiego planu: zwariowany Autokrata, który zwykł zwracać się do swych poddanych per starzy i głupi, a także odrobinę zgryźliwy duch, który w zimowe wieczory haftuje na czarnej flaneli piszczele. W pamiętnikach Tatuś wspomina swe smutne dzieciństwo (w sierocińcu dla muminkowych przybłęd kazano mu trzymać ogonek pod kątem 45 stopni!) i obfitującą w przygody młodość wagabundy. Niestety dyplomatycznie przemilcza łajdacki epizod w towarzystwie Hatifnatów (aż strach się bać na czym mogło polegać owo łajdactwo).

„Pamiętniki Tatusia Muminka” to książeczka nie tylko ujmująco ciepła, zabawna, ale również zaskakująco mądra. Ot choćby w takim fragmencie: Chciałbym (…) poważnie przestrzec czytelników przed wielkim niebezpieczeństwem, jakie grozi gdy ktoś z przyjaciół żeni się lub staje się nadwornym wynalazcą. Jednego dnia jest się samowolną kompanią wagabundów, którzy ruszają w drogę, gdy robi się nudno, mogą robić co tylko chcą, cały świat staje przed nimi otworem – aż raptem obojętnieją na to wszystko, przestaje ich to obchodzić. Chcą, żeby im było ciepło. Boją się deszczu. Zaczynają zbierać duże rzeczy, na które nie ma miejsca w podróżnym tobołku. Mówią tylko o małych rzeczach. (…) Przedtem rozwijali żagle – teraz strugają półeczki na porcelanę. Taki mały troll, a może nie ma racji?

Pewnego lata w Dolinie Muminków, Muminek i Włóczykij znajdują kapelusz, który staje się generatorem przygód, a jego czarodziejskie właściwości zamienią (miedzy innymi) wodę w malinowy sok, a chwasty w dziką dżunglę. W książeczce pojawia się również (anty)bohaterka Buka (prawdę mówiąc jest raczej postacią smutną niż straszną). Muminki są urocze. Czytanie książek dla dzieci w wieku niedziecięcym sprawia, że można się delektować takimi drobiazgami jak choćby nieśmiałe zaloty Muminka względem Migotki, która próbuje jemu się za wszelką cenę przypodobać i pozwala się trzymać za łapkę, co sprawia, że on czuje się jak PRAWDZIWY mężczyzna. Albo dyskretnym naigrawaniem się z zadufania Ryjka.

Książeczkę czytało się cudnie, jednym tchem, z przyklejonym uśmiechem do twarzy. Polecam każdemu, który potrzebuje odrobiny ciepła w zimowe wieczory.
———————————————-
Trochę Buki – mojej idolki ostatnich tygodni ;)

Wtedy – zobaczyli Bukę. Zobaczyli ją wszyscy. Siedziała nieruchoma przed schodami na piaszczystej ścieżce i patrzyła na nich okrągłymi oczami bez wyrazu.
Nie była szczególnie duża i nie wyglądała groźnie. Czuło się jednak, że jest ogromnie złośliwa i że potrafi tak siedzieć i czekać w nieskończoność. I to było straszne.
Nikt nie miał odwagi jej zaatakować. Siedziała przez chwilę, po czym znikła w ciemnościach. Ale w miejscu, w którym siedziała, ziemia okryła się szronem.

Narratorem opowieści jest niespełna sześcioletni Zeze – niezwykle bystry malec. Marzy o tym, aby być poetą, z oddaniem opiekuje się braciszkiem, a w wolnych chwilach fantazjuje i psoci ile wlezie. Na swoje nieszczęście Zeze pochodzi z prostej i bardzo ubogiej rodziny, która nie ma czasu (czy raczej nie ma chęci) aby go zrozumieć. Zamiast tego bije go z byle powodu i przy każdej niemal okazji. Nic dziwnego, że nadwrażliwy chłopiec zamyka się w świecie wyobraźni, a jedynym przyjacielem jest tytułowe drzewko…

Powieść jest urocza :). Ciepła, zabawna, ale również bardzo smutna. Tak, przyznaję się oficjalnie do wzruszenia, ale chyba trzeba mieć serce z kamienia, by nie wzruszyć się losami małego rozrabiaki. Takie książki jak „Drzewko…” uświadamiają mi jakie szczęśliwe i sielskie miała dzieciństwo, z gwiazdkowymi prezentami, dostatkiem jedzenia i dużą ilością miłości. I zaczynam doceniać na nowo różne drobiazgi i wspomnienia, które dotąd traktowałam jako oczywiste i z góry mi się należące. Lektura „Mojego drzewka pomarańczowego” uświadomiła mi, że szczęśliwe dzieciństwo i oddany przyjaciel to dwa ogromne skarby.

5.5/6 — Polecam!

Tak, rumienię się ze wstydu (lub, stosując bardziej literackie porównanie: moje lico pokrywa się pąsem), ale… przeczytałam!! W końcu. Czemu dopiero teraz? Bo książkami zainteresowałam się stosunkowo późno (czyli w okolicach klasy maturalnej) i siłą rzeczy ominął mnie etap czytanie literatury dziecięcej. Ale Lepiej późno niż wcale, jak powiadają mądrzy ludzie;) A na „Anię z Zielonego Wzgórza” nigdy nie jest za późno.

Po czytelniczych przebojach z „Czarną linią” potrzebowałam czegoś kobiecego, lekkiego i prostego. I trafiłam w dziesiątkę. U Montgomery najbardziej urzekała mnie pochwała prostego życia i radość z drobiazgów, których na co dzień się nie dostrzega. Kosza ulubionych jabłek, słonecznego poranka czy sukienki z bufiastymi rękawami.