Wiedziałam, że Jacek Dehnel jest osobistością niezwykłą i wielobarwną. Wiedziałam, że bardzo konsekwentnie kreuje swój wizerunek dandysowatego młodzieńca, ale nie sądziłam, że jest koneserem białych kozaczków. Tych białych kozaczków.

A także kultowego blogu Aaaby sprzedać gromadzącego najbardziej kuriozalne pośród kuriozów z allegro, i także kilku innych sieciowych miejsc dedykowanych fotograficznym dziwolągom wszelakiej maści. Wyznanie te padły przy okazji rozmowy o „Fotoplastikonie” najnowszej książce Jacka Dehnela, której istotę stanowią właśnie zdjęcia. Po prawdzie nie osławionych bikejek (choć i to, znając literacki talent, dowcip i swadę pióra Dehnela, mogłoby być co najmniej interesujące), a mocno leciwe już fotografie (najmłodsza pochodzi z lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku, ale większość jest dużo starsza), które pisarz namiętnie skupuje na targu staroci na kole albo na aukcjach internetowych.

„Fotoplastikon” to ponad sto fotografii opatrzonych literackim komentarzem Dehnela. Prace przy nim pisarz porównał do archeologii, bo i jedno i drugie w pewny sensie polega na „grzebaniu się” w trupach i odtwarzaniu przeszłości na podstawie dostępnych szczątkowych informacji. Opisywanie fotografii to jedna z osobliwych pasji Dehnela. Kreując historie wokół zdjęć daje nowe życie uwiecznionym na nich postaciom. Pisarz dobrowolnie bierze na siebie funkcję pośrednika, niemal mitologicznego Charona, który łączy czytelnika ze światem zmarłych zdjęć. Czasem niewielki drobiazg wyzwala zupełnie nową i niespodziewaną gamę znaczeń. Było tak choćby w przypadku portretu pewnej postawnej mieszkanki Bydgoszczy, której ramiona przypominają (wedle słów samego Jacka Dehnela) połcie słoniny. Na odwrocie zdjęcia ktoś (może ona?) ołówkiem kopiowym napisał: pocałuj mnie w dupkę, a ów uroczy komentarz nadał niespodziewanie frywolnego znaczenia tej niewinnej w gruncie rzeczy fotografii.

Pisarz przyznał, że nigdy nie tworzy ad hoc. Niektóre komentarze do zdjęć dojrzewały w nim bardzo długo, a pisząc je za każdym razem odsłaniał jakieś pole swojej wrażliwości. Kilka takich poletek, nieco innych, odsłonił również po zakończeniu oficjalnej części, gdy z równą swadą zaczął opowiadać o swoich kolekcjach. Nonszalancko przyznał, że zbieractwo w wydaniu patologicznym stanowi jego duchową skazę. Prócz starych fotografii oraz, co oczywiste, książek, które pęcznieją i go zjadają (w duchu mu przytaknęłam – moje robią dokładnie to samo, ale na nieszczęście ja nie mam mieszkania ze stropem na wysokości 3.5 metra) Jacek Dehnel kolekcjonuje stare sztućce. Gdybyście widzieli tą ukontentowaną minę, gdy opowiadał o swoich bardziej fikuśnych okazach, na czele z secesyjną piłką do pomarańczy! Cudowny widok! Zwieńczeniem jego ciągot ku kolekcjonowania jest zbiorek czegoś bardzo podniecającego i odrażającego zarazem: przedmiotów w towarzystwie, których odczuwa się numinosum. Są to rzeczy w pewien sposób związane z sacrum, ale jednocześnie budzące grozę. W swej kolekcji „numinosów” Dehnel ma miedzy innymi narzędzia męki pańskiej w butelce, pochodzącego z lat dwudziestych ukrzyżowanego Jezuska, który najwyraźniej był dekoracją w jakiś jasełkach, płyny ustrojowe ziemi świętej, podobizny obu papieży, matki boskiej licheńskiej oraz palmy i dwóch łabądków (sic!) odbitych na (jednym) lusterku oraz rzeźbę głowy Jezusa, która rusza oczami.

I wszystko byłoby pięknie i cudnie, gdyby nie pokraczna konferansjerka. Kilka gorzkich słów należy się prowadzącemu, który za wszelką cenę i przy każdej okazji usiłował wykazać się swą erudycją. Z marnymi rezultatami, bo na tyłach sali trudno było cokolwiek usłyszeć/ zrozumieć z jego długawych tyrad. Na szczęście Jacka Dehnela było słychać wyśmienicie :)

Może Cię również zainteresuje:

• „Lala” Jacek Dehnel
• „Balzakiana” Jacek Dehnel
• Pan Kielonek w Lokatorze
• Z kubańskim pozdrowieniem
• Tako rzecze Mariusz Szczygieł