A z innej beczki: co to za Pielewina teraz męczysz? Myślałam, że to jeden z Twoich ulubieńców, czyżby trafił się jakiś gniot?

Byłam i jestem entuzjastką tej książki. Może dlatego, że czuję z Tove górnolotnie zwane braterstwo dusz, mimo wątpliwości, czy gdybym miała okazję ją poznać, przełożyłoby się to na faktyczną przyjaźń. Jakby luźno zacytować „Podróż z małym bagażem”, najpiękniejsze spotkanie z autorem następuje na kartach jego książki.

Dobrze wiem, jak przenikać może się rzeczywistość z wyobraźnią, sama miałam „złoty kamień”, i mimo że po ekspertyzie dziadka okazał się bezwartościowy, pamiętam nadzieję na nagłe wzbogacenie rodziny. I te małe złośliwości, gdy niosąc cukierki od dziadków dla brata na piętro, z kolejnym stopniem podbierałam po jednym, trochę z łakomstwa, trochę z zwykłej złośliwości. I chociaż w moim domu nie było zwyczaju ucztowania, często z racji „artystycznej” rodziny bywałam na takich ucztach, gdzie rzeczywiście rzeczywistość rządziła się trochę innymi prawami.

Mawia się, że artyści mają swoje zwyczaje – i trudno się temu dziwić. Zwłaszcza, że już mała Tove przejawia pewne inklinacje, naturalnie przejmując styl życia rodziców (ten piękny cytat, że tam, gdzie jest światełko, pewnie ucztują. Albo może robią ilustracje do książek. Czy też najgorsza z możliwych obelga – „Amatorka ! Jesteś amatorką! Nie jesteś prawdziwą artystką!”

Ośmielam się podważyć tezę, że ma tu miejsce stylizacja na dziecięcą mowę. Myślę, że człowiek sam nagina swoje słowa, by brzmiały odpowiednio-dorośle w odpowiednim środowisku, swoim myślom pozostawiając własny bieg. I myślę, że ma tu miejsce taki Tove-strumień świadomości, z pewnością trochę poetycko-korygowany, a zdecydowanie esencjonalny. Trochę dziwnych zasad i rytuałów, osobliwych powinności, którymi kierują się dzieci, a które się pamięta tak jak to, by nie nastąpić na pękniętą płytkę chodnika. Z zamierzenia ma to być powieść autobiograficzna, a składa się z chaotycznych kawałków tworzących niekompletny obraz, dający więcej pytań niż odpowiedzi. Dla mnie odpowiedź tkwi właśnie w języku.

Kwestia antypatycznych rodziców jest jak najbardziej pociągająca, jak zresztą wszystkie skandale i ploteczki. Dlaczego „córka rzeźbiarza” a nie ilustratorki, skoro wyraźnie większy związek Tove ma z matką, która czuwa nad wszystkim, przymyka oko na dziwactwa męża i jego „paniusie”? I ten cytat, że ojciec kocha Poppolina zaraz po Tove – gdzie należne żonie i bratu Tove miejsce? czy to tylko tylko ta „dziecięca stylizacja”, o której wspomniałaś, w której id triumfuje nad ego i chucha różyczką do klatki Poppolina?

Mogę czytać „Córkę” codziennie, i zawsze znajduję w niej coś nowego, co warto przemyśleć. Ulotna, a wręcz niedostrzegalna myśl przewodnia książki urzekła mnie, jeśli nie na zawsze, to na bardzo długi czas.

:-)