„Polowaneczko” Tomasz Matkowski

Po „Historiach małżeńskich dla dorosłych” Antczaka kolejne doświadczenie czytelnicze z gatunku tych osobliwych i niejednoznacznych.

Dziwnie się z tym czuję, bo „Polowaneczko” to skrajnie nonkonformistyczna rozprawa z kulturą łowiecką, nietuzinkowy pseudoliteracki – pseudonaukowy twór o walorach żarliwej agitki z czasów socrealizmu. Lektura, która w pewien sposób dotyka, igra z czytelniczą wrażliwością, po to aby dotknąć do żywego, zbulwersować i oburzyć.

„Polowaneczko” nie ma się podobać, ma przede wszystkim wstrząsać i wydaje mi się, że ten cel Matkowskiemu udało się zrealizować aż za dobrze. On sam zresztą ze swym zamiarem się nie krył. Napisał książeczkę celowo prowokacyjną i demaskatorską, bardzo odważną, tylko czy epatowanie kontrowersyjnymi treściami jest dobrą strategią, nawet jeśli wynika z „pobudek serca”? I jakkolwiek „Polowaneczko” nie byłoby publikacją słuszną  i potrzebną, wzajemne przerzucanie się argumentami między dwoma obozami oponentów, ta kategoryczna nieomylność i chłód Matkowskiego (z którym, podkreślam, w większości kwestii absolutnie się z nim zgadzam), sprawia, że lektura pozostawia po sobie niedookreślony niesmak, poczucie, że ktoś tu kimś bardzo chce manipulować?

Matkowski rozprawia się w sposób nader bezkompromisowy z etosem myślistwa, z romantycznym mitem dzielnego łowczego – przyjaciela leśnej zwierzyny, który w imię nie jej dobra a własnej przyjemności dokonuje niemalże rytualnych mordów pod przykrywką polowania. „Polowaneczko” zatem to przerażającą w swej skrupulatności analizą mechanizmów kulturowych, które jedną z formę sadyzmu (Matkowski) obwarowały ogłupiającą wręcz dawką ideologii, pod którą kryje się mordowanie dla przyjemności, bo mniej więcej do tego sprowadza się idea biegania po lesie z flintą i strzelania do zwierząt, a także tak pozornie altruistyczny odruchy jak dokarmianie w czasie zimy. Genezą „Polowaneczka” był metatekst napisany przez Matkowskiego na podstawie uznanych podręczników łowiectwa. Łatwość, żeby nie powiedzieć lekkość, z jaką ich autorzy piszą o metodach uśmiercania zwierzaków jeży włos na głowie. W Wyborczej, z myślą o której Matkowski pisał, tekst ostatecznie nie został opublikowany, ale za to ukazał się wywiad przeprowadzony przez Mariusza Szczygła. Na forum pod nim zawrzało, a drobiazgowa analiza owego fermentu stała się przyczynkiem do wydania całości w formie książkowej. Matkowski w swej analizie nie pozostawia żadnych złudzeń co do, rzekomo szlachetnej, idei łowiectwa, krok po kroku kompromitując etos myśliwski, a w swym wywodzie jest wręcz chorobliwie dokładny. Metodycznie obala każdy kontrargument internautów związanych bądź sympatyzujących z myśliwymi, a ci, jak na niewinnych przyjaciół braci mniejszych i leśnej kniei, ludzi pielęgnujących „wspaniałą kulturę”, zachowali się z sposób zupełnie z tym wizerunkiem nie licujący, niegrzecznie (ba! wręcz wulgarnie) zupełnie jakby grunt palił im się pod nogami.

Ocena:

Dyskusja wokół „Polowaneczka” wciąż trwa.

Może Cię również zainteresuje:

Ups… Ten wpis jest jedyny w swym rodzaju ;-)